Podział majątku na wypadek rozwodu

Wraz z chwilą zawarcia związku małżeńskiego pomiędzy  małżonkami powstaje wspólność majątkowa. W kilku sytuacjach majątek ten może jednak ulec podziałowi. Kiedy i jak należy go podzielić?

Do majątku wspólnego zalicza się:

  • wynagrodzenia za pracę oraz dochody pochodzące z innych działalności zarobkowych,
  • środki zgromadzone na rachunkach bankowych, funduszach oraz nieruchomości,
  • przedmioty codziennego użytku i samochody.

Nie wszystko zawsze jest jednak wspólne. Niektóre dobra uznawane są bowiem za majątek osobisty każdego z małżonków. Są to m.in.:

  • nagrody za osiągnięcia,
  • dochody z tytułu praw autorskich, wynalazków czy patentów,
  • odszkodowania za uszkodzenia ciała, utratę zdrowia, za wyjątkiem renty z tytułu całkowitej lub częściowej utraty zdolności do pracy.

Osobistym majątkiem są również przedmioty, nieruchomości czy samochody zakupione przed zawarciem małżeństwa. Własnością osobistą są też przedmioty i pieniądze otrzymane jako darowizna czy spadek.

Małżonkowie mają również możliwość zawarcia notarialnej umowy o rozdzielności majątkowej tzw. intercyzy. Pozwala to uniknąć problemów np. w sytuacji gdy jeden z małżonków prowadzi działalność gospodarczą. Bywa to jednak również postrzegane jako przejaw braku zaufania. Podpisanie intercyzy łączy się także z utratą prawa do wspólnego rozliczania się z podatku dochodowego.

Na mocy polskiego prawa wspólnota majątkowa może zostać podzielona dopiero po orzeczeniu rozwodu. Najlepszym rozwiązaniem jest porozumieniem się w sprawie podziału zgromadzonego majątku i rozwód bez orzekania o winie. Pozwala to zaoszczędzić sporo czasu i pieniędzy, gdyż w takiej sytuacji postępowanie sądowe jest krótkie. Podział majątku można także ograniczyć tylko do wybranych jego składników, a resztę zostawić na później.

Do podziału ruchomości (meble, samochody, sprzęt agd) i praw majątkowych (lokaty, fundusze) wystarczy pisemna umowa z opisem wartości przedmiotów oraz zasad ich podziału. Jeśli ich wartość po obu stronach nie będzie równa w kwestii małżonków jest ewentualna spłata czy dopłata. Podział nieruchomości musi mieć z kolei formę aktu notarialnego. Tylko wówczas podział jest ważny.

W sytuacji gdy małżonkowie nie mogą dojść do porozumienia, podziału majątku dokonuje sąd. Trzeba złożyć do niego stosowny wniosek, w którym określone zostały składniki majątku oraz dowody prawa własności. W przypadku nieruchomości konieczny jest też odpis z księgi wieczystej. Jeśli zaszła między małżonkami sytuacja sporna konieczne bywają relacje świadków. Skład i wartość majątku ustala sąd. Koszty związane z postępowaniem sądowym ponoszą oboje małżonkowie.