Czy stalking jest karalny?

W dobie internetu w Polsce niemalże każdy słyszał o stalkingu. Pojęcie przywędrowało do Europy z USA, w wolnym tłumaczeniu można przetłumaczyć je jako „skradanie” lub „naprzykrzanie się”. Jednak niewielu Polaków osobiście zetknęło się z osobą, która stała się ofiarą tego procederu. Jeszcze kilka lat temu policja w takich sprawach była bezradna, stalking miał znikomą szkodliwość społeczną, rzadko bowiem dochodziło do fizycznej konfrontacji. Co zmieniło się w polskim prawodawstwie w tym zakresie?

Penalizacja stalkingu na świecie

Pierwsze przykłady uporczywego nękania zostały odnotowane już w latach 80., w Stanach Zjednoczonych. Wówczas ofiarami były przede wszystkim osoby znane-aktorzy, muzycy, modelki. Z czasem jednak na policję zgłaszało się coraz więcej zwyczajnych osób, które były prześladowane przez byłych partnerów, lub nawet dalekich znajomych. Eskalacja problemu na szeroką skalę doprowadziła do tego, że tamtejszy kongres uznał stalking za przestępstwo. Na przestrzeni lat coraz więcej krajów w Europie zaczęło dostrzegać problem i z nim walczyć z pomocą ustaw, stało się tak m.in. w Holandii, Włoszech i Niemczech.

Polskie prawo

W Polsce dopiero 25 lutego 2011 roku znowelizowano kodeks karny, dodając do niego przypis artykułu 190a, który stwierdzał, że uporczywe nękanie, czyli stalking, jest przestępstwem. Stwierdzono, że to z pozoru niegroźne społecznie przewinienie skutkuje uczuciem stałego zagrożenia u ofiary, co w wielu przypadkach z przeszłości kończyło się samobójstwem. Osoby, które stały się ofiarami tego procederu, chcąc, aby policja wszczęła postępowanie, same muszą się zgłosić na najbliższy komisariat. Jednak w przypadku, kiedy w skutek stalkingu ofiara targnęła się na swoje życie, przestępstwo jest ścigane z urzędu. Przypis objął zasięgiem również portale społecznościowe, w których nie tylko dochodzi do stalkingu, ale również podszywania się pod inną osobę. W przypadku udowodnienia winy stalkerowi może być on skazany na 3 lata pozbawienia wolności. W przypadku, kiedy jego czyny doprowadziły do próby samobójstwa ofiary, wyrok może być wydłużony nawet do 10 lat.

Udowodnienie winy

Oczywiście w polskim kodeksie istnieje termin „domniemania niewinności”, dlatego zgłaszając się na komisariat, ofiara powinna dysponować dowodami. Dlatego ważne jest, aby nie usuwać z telefonu nieprzyjemnych SMS-ów od stalkera, zdjęć, które wysyła. Można również zainstalować na telefonie specjalną aplikację, która nagrywa wszystkie prowadzone przez nas rozmowy. Dobrym pomysłem jest również robienie zdjęć stalkerowi, kiedy znajduje się w pobliżu miejsca pracy lub zamieszkania ofiary.